Wiedza o społeczeństwie

PROGRAM

LICZBA GODZIN

ZAGADNIENIA

Historia państwa i prawa 10
  • Starożytne państwa śródziemnomorskie.
  • Państwo i prawo społeczeństw plemiennych i szczepowych.
  • Państwo w epoce feudalizmu.
  • Rozdrobnienie feudalne i kształtowanie się monarchii stanowych.
  • Ustrój i prawo monarchii absolutnej.
  • Państwo w epoce kapitalizmu.
  • Modele ustroju konstytucyjnego: Wielkie Księstwo Poznańskie, Wolne Miasto Kraków, Galicja w okresie autonomii.
  • Okres przejściowy i demokratyczne państwo prawne w II RP.
  • Państwo i prawo w systemie rządów autorytarnych i totalitarnych.
  • Ustrój w „Polsce Ludowej”.
Integracja europejska 10
  • Powstanie i rozwój Wspólnot Europejskich.
  • System instytucjonalny Unii Europejskiej.
  • Źródła prawa wspólnotowego.
  • Jednolity rynek i wspólna polityka handlowa Unii Europejskiej.
  • Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej
  • Integracja walutowa.
  • Współpraca polityczna państw Unii Europejskiej.
  • Polska w Unii Europejskiej.
Organizacje międzynarodowe 15
  • Pojęcia ogólne (geneza, istota organizacji międzynarodowych i ich cele, organizacja międzynarodowa jako uczestnik stosunków międzynarodowych).
  • Definicja, klasyfikacje, struktura organizacji międzynarodowych (problematyka definiowania podmiotowości w prawie międzynarodowym na przykładzie organizacji międzynarodowej, kryteria podziałów organizacji międzynarodowych, typy organów).
  • Uchwały organizacji międzynarodowych (źródła prawa międzynarodowego, miękkie prawo międzynarodowe).
  • Tzw. II Konwencja wiedeńska o prawie traktatów (prawo traktatów, definicja traktatu, zdolność do zawierania traktatów, sposoby zawarcia traktatu, zastrzeżenia, stosowanie traktatu w czasie i przestrzeni, interpretacja traktatu, zasada pacta sunt servanda, nieważność i wygaśnięcie traktatu).
  • Sukcesja członkostwa w organizacji międzynarodowej (rodzaje sukcesji i jej skutki w odniesieniu do traktatów).
  • ONZ ( historia, struktura, organy i zadania organizacji).
  • NATO (historia, struktura, organy i zadania organizacji).
  • Wybrane europejskie organizacje poza-wspólnotowe.
  • Wybrane pozaeuropejskie organizacje gospodarcze.
Podstawy prawa 10
  • Wprowadzenie do nauk o prawie.
  • Elementy prawa konstytucyjnego.
  • Wybrane zagadnienia prawa cywilnego.
  • Wybrane zagadnienia prawa gospodarczego.
  • Wybrane zagadnienia prawa pracy.
  • Wybrane zagadnienia prawa administracyjnego.
  • Wybrane zagadnienia prawa karnego
Prawa człowieka 10
  • Geneza i podstawowe kierunki rozwoju praw człowieka.
  • Prawa człowieka dzisiaj – pojęcie, funkcje, generacje.
  • Międzynarodowe regulacje ochrony praw człowieka w tym w systemie ONZ, Rady Europy i UE.
  • Systemy pozaeuropejskie – główne organizacje, dokumenty i organy ds. praw człowieka, cechy ochrony.
  • Prawa człowieka w wewnętrznym porządku prawnym ze szczególnym uwzględnieniem Konstytucji i jej znaczenia dla praw człowieka oraz instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich i Trybunału Konstytucyjnego.
  • Prawa człowieka a organizacje pozarządowe – pojęcie, funkcje, formy działalności, status, przykłady organizacji w Polsce i za granicą.
  • Analizy przepisów regulujących zagadnienia ochrony praw człowieka oraz ich stosowania do kwestii incydentalnych ze szczególnym uwzględnieniem konwencji międzynarodowych.
  • Przepisy dotyczące wybranych praw człowieka oraz ochrony praw mniejszości narodowych – analiza.
Problemy współczesnego świata 10
  • Rys historyczny ruchu kobiecego od końca XIX w. po czasy współczesne.
  • Organizacje religijne, organizacje nieformalne, charakterystyka wybranych sekt religijnych.
  • Prawa osób należących do mniejszości narodowych, etnicznych i językowych.
  • Współczesne konflikty zbrojne.
  • Organizacje terrorystyczne.
  • Internet – korzyści i zagrożenia.
  • Zanik autorytetu we współczesnym świecie.
  • Despotyzm na przykładzie wybranego państwa.
  • Dwie fale polskiej emigracji do Wielkiej Brytanii.
  • Subkultury.
Samorządy terytorialne i wspólnoty lokalne 10
  • Historia rozwoju samorządności w Polsce i jej formy.
  • Modele europejskiego samorządu lokalnego.
  • Ustrój i organizacja samorządu terytorialnego w Polsce.
  • Proces decyzyjny w działalności finansowej i gospodarczej samorządu terytorialnego.
  • Pojęcie wspólnoty lokalnej, jej formy i wpływ na rozwój samorządności.
  • Samorząd terytorialny i wspólnoty lokalne a społeczeństwo obywatelskie.
  • Lokalne społeczeństwo obywatelskie w warunkach globalizacji.
Socjologia- wybrane zagadnienia 5
  • Człowiek w społeczeństwie – interakcja społeczna a działanie społeczne;
  • socjalizacja i jej rodzaje; osobowość społeczna a tożsamość; rola społeczna a pozycja społeczna.
  • Grupy społeczne – pojęcie grupy społecznej; odmiany grup społecznych; struktury wewnątrzgrupowe; grupa społeczna a inne całości społeczne.
  • Ład i porządek społeczny – system aksjo-normatywny; normy i wartości; kontrola społeczna – rodzaje i wymiary; dewiacja i przestępczość; teorie dewiacji; rola i funkcje dewiacji; dewiacja a porządek społeczny; sprzeciw i niepokoje społeczne;
  • Kultura – socjologiczne pojęcie kultury; treść kultury; dziedziny kultury i kultura symboliczna; system symboli; uniwersalia kulturowe; wielość kultur – zróżnicowanie kulturowe;
  • Zróżnicowanie społeczne – zróżnicowanie a nierówności społeczne; teorie nierówności; funkcje i geneza nierówności; pojęcie klasy i warstwy; stratyfikacja społeczna; ruchliwość społeczna; przeobrażenia struktury społeczeństwa polskiego;
Społeczeństwo obywatelskie 10
  • Idea i wartości społeczeństwa obywatelskiego.
  • Teoretyczne problemy społeczeństwa obywatelskiego.
  • Pozycja jednostki w państwie: obowiązki obywateli i standardy praw chronionych.
  • Udział obywateli w sprawowaniu władzy publicznej i uczestnictwo w wykonywaniu administracji.
  • Inicjatywy obywatelskie.
  • Obywatel a zasady demokratycznego państwa prawnego i obywatel jako podmiot społeczeństwa obywatelskiego.
  • Zasady jawności i otwartości w administracji a idea społeczeństwa informacyjnego.
  • Procedury podejmowania decyzji politycznych w społeczeństwie obywatelskim.
  • Charakterystyka wybranych koncepcji społeczeństwa obywatelskiego.
Polski system polityczny i partyjny 10
  • Podstawowe pojęcia związane z funkcjonowaniem systemu politycznego Polski.
  • Proces kształtowania się demokratycznego systemu politycznego RP po 1989 r.
  • Katalog zasad ustroju politycznego III RP.
  • Konstytucyjny katalog praw, swobód i obowiązków obywatelskich.
  • Władza ustawodawcza w systemie politycznym RP.
  • Władza wykonawcza w systemie politycznym RP.
  • Władza sądownicza w systemie politycznym RP.
  • Organy kontroli państwowej i ochrony prawa (NIK, KRRiT, Rzecznik Praw Obywatelskich).
Systemy polityczne i partyjne 15
  • Istota i charakterystyka systemu politycznego.
  • System partyjny.
  • Najważniejsze zasady ustrojowe państw europejskich.
  • Współczesne organizacje i ruchy społeczne oraz polityczne.
  • Reżimy parlamentarno-gabinetowe Belgii i Włoch.
  • Reżim parlamentarno-gabinetowy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
  • Kanclerski model reżimu politycznego w Niemczech; pozycja landów w niemieckim systemie politycznym.
  • Semiprezydencki system V Republiki Francuskiej.
  • Systemy polityczne Hiszpanii i Irlandii.
  • Systemy polityczne państw skandynawskich.
  • Systemy polityczne państw Europy Środkowej i Wschodniej.
  • System polityczny Federacji Rosyjskiej.
Dydaktyka wiedzy o społeczeństwie 60
  • Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej - przedmiot i zadania dydaktyki. Systemy dydaktyczne. Pojęcie wiedzy o społeczeństwie, specyfika nauczania przedmiotu, interdyscyplinarność.
  • Podstawa programowa kształcenia ogólnego. Podstawa programowa a programy nauczania, umiejętności kluczowe (ponadprzedmiotowe) i przedmiotowe w zakresie wiedzy o społeczeństwie.
  • Treści kształcenia. Teorie doboru treści kształcenia. Dobór i układ treści programowych z wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum.
  • Cele kształcenia. Reorientacja celów kształcenia. Cele ogólne a cele operacyjne. Taksonomia celów operacyjnych. Zasady operacjonalizacji. Cele kształcenia obywatelskiego w gimnazjum.
  • Środki dydaktyczne w warsztacie pracy nauczyciel wiedzy o społeczeństwie. Funkcje i rodzaje środków dydaktycznych. Celowość i zasady poprawnego stosowania środków dydaktycznych.
  • Metody kształcenia. Metody konwencjonalne, ich klasyfikacja, charakterystyka i zasady doboru. Metody i techniki aktywizujące. Metody aktywizujące najbardziej przydatne w nauczaniu i uczeniu się wiedzy o społeczeństwie. Grupy metod: metaplan, mapa mentalna, drzewo decyzyjne, dyskusja, gry i symulacje dydaktyczne, metoda projektów i portfolio.
  • Oceniane wewnętrzne i zewnętrzne. Funkcje oceny szkolnej. Specyfika oceniania na lekcjach wiedzy o społeczeństwie. Pomiar dydaktyczny. System egzaminów zewnętrznych.
  • Edukacja wobec zmian w zreformowanej szkole. Nauczyciel – niezbędne kompetencje dydaktyczne i jego warsztat pracy. Wyzwania stojące przed nauczycielem edukacji obywatelskiej.
Praktyka zawodowa 60
  • Obserwacja organizacji procesu dydaktycznego
  • Obserwacja prowadzenia zajęć z WOS
  • Prowadzenie zajęć z WOS
Razem 235